วัดบวรมงคลฯ ตำนาน ‘วัดลิงขบ’ ศูนย์กลางชุมชนชาวรามัญ ริมเจ้าพระยา

หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อแปลกหูอย่าง “วัดลิงขบ” และอดสงสัยไม่ได้ว่าเป็นวัดที่มีอยู่จริงหรือเป็นเพียงคำเล่าลือกันปากต่อปาก ความจริงแล้วชื่อที่ถูกต้องของวัดแห่งนี้คือ วัดบวรมงคลราชวรวิหาร วัดโบราณริมแม่น้ำเจ้าพระยา ใกล้กับวัดราชาธิวาส ในย่านบางยี่ขัน กรุงเทพมหานคร และมีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจยิ่ง

ประวัติวัดบวรมงคลราชวรวิหาร ศูนย์กลางชุมชนรามัญ

วัดบวรมงคลราชวรวิหาร เป็นวัดเก่าแก่ที่สร้างขึ้นโดย ชาวรามัญ (มอญ) ซึ่งอพยพหนีภัยสงครามมาจากเมืองหงสาวดีในอดีต มาตั้งถิ่นฐานบริเวณฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ชุมชนแห่งนี้จึงมีรากฐานทางวัฒนธรรมและความเชื่อแบบรามัญผสมผสานกับพุทธศาสนาอย่างแน่นแฟ้น

ในช่วงแรกเริ่ม บริเวณวัดยังเป็นพื้นที่ป่ารก มีลิงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ทำให้ภูมิทัศน์ของวัดในอดีตแตกต่างจากปัจจุบันอย่างมาก วัดแห่งนี้จึงเป็นทั้งศูนย์กลางจิตใจและที่พึ่งทางศาสนาของชาวรามัญที่เข้ามาตั้งรกรากในแผ่นดินไทย

ต่อมาในสมัย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามวัดใหม่ว่า “วัดบวรมงคล” ซึ่งมีความหมายเป็นสิริมงคลยิ่ง และยกฐานะเป็นวัดสำคัญของพื้นที่

ที่มา “วัดลิงขบ” หรือวัดลุงขบ เรื่องเล่าที่สืบต่อกันมา

หนึ่งในเรื่องราวที่ทำให้วัดแห่งนี้เป็นที่พูดถึง คือคำเรียกติดปากว่า “วัดลิงขบ” ซึ่งแท้จริงแล้วมีที่มาจากคำว่า “วัดลุงขบ” ตามคำบอกเล่าของชาวบ้านในพื้นที่

มีตำนานเล่าสืบกันมาว่า “ลุงขบ” เป็นผู้มีศรัทธาแรงกล้า และเป็นผู้สร้างวัดถวายเป็นสังฆาราม ชาวบ้านจึงให้ความเคารพนับถือและเรียกวัดแห่งนี้ว่า “วัดลุงขบ” แต่เมื่อเวลาผ่านไป คำเรียกดังกล่าวเกิดการเพี้ยนเสียง จนกลายเป็น “วัดลิงขบ” ในที่สุด

แม้จะไม่มีหลักฐานทางเอกสารยืนยันตัวตนของลุงขบอย่างชัดเจน แต่เรื่องเล่านี้ก็สะท้อนให้เห็นถึงความผูกพันระหว่างวัดกับชุมชน และศรัทธาที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน

วัดบวรมงคลราชวรวิหาร คุณค่าทางประวัติศาสตร์

ปัจจุบัน วัดบวรมงคลราชวรวิหาร ไม่ได้เป็นเพียงวัดที่มีชื่อเรียกแปลกหูว่า “วัดลิงขบ” เท่านั้น แต่ยังเป็นพระอารามหลวงที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ สังคม และวัฒนธรรม สะท้อนเรื่องราวการอพยพของชาวรามัญ ความศรัทธาในพุทธศาสนา และตำนานท้องถิ่นที่ยังคงถูกกล่าวถึงมาจนถึงทุกวันนี้

สำหรับสายมูนิยมมากราบไหว้ขอพรช่วยเสริมดวง เปิดทางชีวิต และผู้ที่ชื่นชอบการเที่ยววัดเชิงประวัติศาสตร์คู่ชุมชนชาวรามัญ วัดแห่งนี้จึงเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่ไม่ควรมองข้าม ทั้งในแง่ของพลังศรัทธาและเรื่องราวเบื้องหลังที่ชวนค้นหา

กราบขอพร ‘พระพุทธแซกคำ’ วัดคฤหบดี แก้บนด้วยอาหารอีสาน